Keohwa M715

Keohwa M715 to jeden z tych samochodów, przy których sama nazwa potrafi wprowadzić w błąd. M715 kojarzy się przede wszystkim z amerykańskim Kaiser Jeepem z czasów wojny w Wietnamie, produkowanym w latach 1967–1969. Tymczasem podobnie oznaczony samochód pojawił się później w Korei Południowej i był związany z firmą Keohwa, znaną przede wszystkim z produkcji Jeepów na licencji. To bardzo nietypowy przykład pojazdu, którego konstrukcja wywodziła się z zupełnie innej epoki, ale dzięki koreańskiej produkcji dostała drugie życie.

Nie był zwykłym Jeepem z koreańską plakietką

Historia Keohwa M715 zaczyna się właściwie nie w Korei, lecz w Stanach Zjednoczonych. Oryginalny M715 powstał jako wojskowa wersja cywilnego Jeepa Gladiatora i był pomyślany jako samochód, który można produkować taniej dzięki wykorzystaniu dużej liczby gotowych podzespołów pochodzących z samochodów cywilnych. Była to dość charakterystyczna dla amerykańskich konstrukcji wojskowych próba połączenia prostoty, dostępności części i możliwości przewożenia znacznego ładunku.

Koreańska historia tego modelu jest jednak znacznie ciekawsza. Keohwa zajmowała się montażem i produkcją pojazdów Jeep na licencji, a M715 znalazł się wśród konstrukcji wytwarzanych przez firmę. W ten sposób wojskowy pickup, który w USA miał już za sobą swoją podstawową karierę, otrzymał możliwość dalszego życia na Dalekim Wschodzie.

Pięć ćwierci tony – skąd wzięło się to dziwne określenie?

M715 bywa określany mianem Five Quarter, czyli „pięć ćwierci”. Brzmi to jak żart, ale chodzi po prostu o wojskową klasę ładowności wynoszącą około 1,25 tony. To właśnie odróżniało go od mniejszych wojskowych Jeepów. M715 był zdecydowanie bardziej ciężarówką niż typowym lekkim samochodem terenowym.

W praktyce oznaczało to masywną konstrukcję ramową, napęd 4x4 i zawieszenie przygotowane do pracy z dużym obciążeniem. Komfort znajdował się daleko na liście priorytetów. Liczyło się to, czy samochód dowiezie ludzi, sprzęt albo zapasy tam, gdzie zwykły samochód dostawczy dawno się podda.

Jego poprzednikiem był cywilny Gladiator

Jedną z najbardziej interesujących cech M715 jest jego pochodzenie. Zamiast projektować wojskowy samochód całkowicie od zera, Kaiser Jeep wykorzystał rozwiązania z cywilnego pickupa Jeep Gladiator. M715 stał się więc wojskowym kuzynem dużego amerykańskiego samochodu użytkowego.

To rozwiązanie miało sens ekonomiczny. Elementy karoserii, układu napędowego i konstrukcji można było oprzeć na rozwiązaniach już istniejących. Jednocześnie wojskowa wersja otrzymała uproszczone nadwozie, składane elementy oraz wyposażenie podporządkowane eksploatacji w terenie.

Właśnie dlatego M715 wygląda nieco dziwnie. Z przodu można dostrzec wyraźne pokrewieństwo z dużymi Jeepami z tamtej epoki, ale reszta samochodu przypomina już typowy wojskowy pojazd transportowy. To nie był elegancki pickup, lecz narzędzie pracy.

Przednia szyba nie miała wyglądać jak w cywilnym aucie

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów M715 była składana przednia szyba. W normalnym samochodzie taki pomysł wydaje się absurdalny. W wojskowym pojeździe miał jednak sens. Możliwość położenia szyby ograniczała wysokość pojazdu i ułatwiała transport oraz eksploatację w określonych warunkach.

Do tego dochodził materiałowy dach i bardzo proste rozwiązania nadwozia. Wszystko można było rozebrać, złożyć albo wymienić bez szczególnego przejmowania się estetyką. M715 powstał w czasach, gdy wojskowy samochód miał przede wszystkim działać, a nie dobrze wyglądać na parkingu.

24 wolty zamiast typowej instalacji samochodowej

Wojskowy charakter konstrukcji widać również w instalacji elektrycznej. M715 korzystał z 24-woltowego układu elektrycznego, charakterystycznego dla wielu pojazdów wojskowych. Nie chodziło o żadną ekstrawagancję. Wyższe napięcie pozwalało sprawniej zasilać instalację przy dużym zapotrzebowaniu na energię i było standardem w wielu konstrukcjach wojskowych.

W kabinie nie znajdziemy natomiast atmosfery znanej z cywilnych pickupów. Deska rozdzielcza była maksymalnie funkcjonalna, a rozmieszczenie elementów podporządkowano obsłudze samochodu. M715 jest dobrym przykładem epoki, w której projektant zastanawiał się przede wszystkim nad tym, czy żołnierz będzie w stanie naprawić samochód w polowych warunkach.

Silnik miał amerykańskie korzenie, ale konstrukcja była jeszcze ciekawsza

Oryginalny M715 wykorzystywał sześciocylindrowy silnik rzędowy Tornado o pojemności 3,8 litra. Była to jednostka z charakterystycznym dla tamtych czasów rozwiązaniem z wałkiem rozrządu umieszczonym w głowicy. Nie był to więc typowy, prosty silnik OHV, jakich w amerykańskich samochodach użytkowych nie brakowało.

Warto pamiętać, że cały samochód powstał przede wszystkim z myślą o pracy. M715 nie miał być szybki. Jego zaletą była możliwość wykorzystania niskich przełożeń, solidnego układu napędowego i dużych osi. Przy takim zestawie prędkość maksymalna schodziła na dalszy plan.

Napęd był ważniejszy od osiągów

W układzie napędowym zastosowano czterobiegową manualną skrzynię oraz reduktor. Za przekazywanie momentu na koła odpowiadały ciężkie mosty Dana, a przełożenia zostały dobrane z myślą o pracy z dużym obciążeniem i jazdzie terenowej.

To prowadzi do ciekawego paradoksu. M715 nie potrzebował mocnego silnika w rozumieniu współczesnego samochodu. Potrzebował natomiast odpowiednio zestopniowanego napędu. Samochód mógł poruszać się powoli, ale miał mieć możliwość ruszenia z ładunkiem, pokonania błota czy podjazdu, na którym cywilny pickup szybko straciłby przyczepność.

Keohwa M715 był bardziej ciężarówką niż Jeepem rekreacyjnym

Dzisiejszy sposób myślenia o samochodach terenowych jest zupełnie inny. SUV może mieć skórzaną tapicerkę, automatyczną klimatyzację, kamery i kilkaset koni mechanicznych, a mimo to reklamować się zdolnościami terenowymi. M715 pochodzi z czasów, kiedy takie wyposażenie nikomu nie było potrzebne.

W podstawowej konfiguracji był przede wszystkim wojskowym pickupem. Jego paka mogła służyć do przewożenia ludzi i sprzętu, a sama konstrukcja była przygotowana do znacznie cięższej pracy niż typowy cywilny samochód terenowy.

Co ciekawe, rodzina M715 obejmowała również odmiany specjalistyczne. Na tej samej bazie powstawały między innymi warianty z zabudową użytkową, ambulans oraz pojazd przeznaczony do obsługi sprzętu łączności. Oznacza to, że M715 był raczej platformą dla całej rodziny pojazdów niż jednym konkretnym modelem.

Keohwa miała własną, dość niezwykłą historię

Keohwa nie była przypadkową koreańską firmą, która postanowiła skopiować amerykańskiego Jeepa. Jej poprzednikiem była spółka związana z Shinjin Motors i American Motors Corporation. Po wycofaniu się AMC w 1981 roku Keohwa funkcjonowała już jako samodzielne przedsiębiorstwo.

To właśnie wtedy jej historia robi się szczególnie interesująca. Firma nadal miała doświadczenie w produkcji samochodów wywodzących się z Jeepów, ale nie mogła już po prostu funkcjonować tak jak wcześniej pod amerykańskim szyldem. Zaczęła więc budować własną tożsamość.

M715 jest jednym z przykładów tego przejściowego okresu. Z jednej strony był mocno zakorzeniony w amerykańskiej technice wojskowej. Z drugiej strony jego produkcja w Korei była częścią większego procesu, w którym lokalny przemysł motoryzacyjny stopniowo uniezależniał się od zagranicznych partnerów.

To nie jest ten sam M715, który kojarzymy z Wietnamem

W tym miejscu łatwo o pomyłkę. Kaiser Jeep M715 z lat 1967–1969 był amerykańskim pojazdem wojskowym, który rzeczywiście trafił między innymi do Wietnamu. Keohwa M715 z początku lat 80. jest natomiast częścią późniejszej koreańskiej historii tego typu konstrukcji.

Sam fakt, że samochód o tak archaicznym wyglądzie był jeszcze produkowany na początku lat 80., dobrze pokazuje, jak długo potrafiła żyć wojskowa technika. W cywilnej motoryzacji konstrukcja z drugiej połowy lat 60. wyglądałaby już bardzo staro. W zastosowaniach wojskowych liczyło się jednak coś innego: prostota, znajomość konstrukcji, dostępność części i możliwość dalszej eksploatacji.

Najbardziej zaskakujące jest jego pokrewieństwo z późniejszymi koreańskimi terenówkami

Keohwa kojarzy się dzisiaj przede wszystkim z początkami historii Korando. Firma produkowała także terenowe konstrukcje wywodzące się z Jeepa CJ-5 i CJ-6, które później zaczęto oferować pod nazwą Korando. M715 należał jednak do zupełnie innej gałęzi tej historii.

To właśnie czyni go ciekawym. W jednej firmie spotkały się dwa światy: mały, lekki Jeep terenowy, z którego narodziło się Korando, oraz ciężki wojskowy pickup wywodzący się z amerykańskiego Gladiatora. Oba miały wspólnego przodka w postaci technologii Jeepa, ale były projektowane z zupełnie innym przeznaczeniem.

Keohwa nie zdążyła zbudować wokół niego legendy

M715 nie stał się w Korei odpowiednikiem tego, czym później dla marki stało się Korando. Jego historia jest znacznie mniej znana, a produkcja zakończyła się wraz z przejęciem Keohwa przez Dong-A Motor w 1984 roku.

To przejęcie było ważnym momentem dla dalszych losów koreańskich terenówek. Dong-A Motor stało się później jednym z etapów historii przedsiębiorstwa, które znamy jako SsangYong. M715 znalazł się więc bardzo daleko w łańcuchu genealogicznym prowadzącym do późniejszych koreańskich samochodów terenowych.

Dlaczego dzisiaj trudno go pomylić z czymkolwiek innym?

Wystarczy spojrzeć na sylwetkę. Wysokie, niemal pionowe nadwozie, składana przednia szyba, proste błotniki, wojskowa paka i ogromna przestrzeń pomiędzy kołami sprawiają, że M715 wygląda jak samochód wyciągnięty prosto z magazynu armii.

Nie ma tu typowych dla późniejszych terenówek prób pogodzenia off-roadu z komfortem. M715 nie udaje samochodu osobowego. Nie próbuje być elegancki. Nie próbuje nawet wyglądać nowocześnie. Jego wygląd jest bezpośrednią konsekwencją tego, że został zaprojektowany jako narzędzie.

Krótka produkcja, długa historia

Keohwa M715 z lat 1981–1984 jest interesujący właśnie dlatego, że znajduje się na styku kilku historii. Jest spadkobiercą amerykańskiego wojskowego M715, elementem koreańskiej produkcji licencyjnej Jeepów i jednocześnie częścią przemian firmy Keohwa, która w pierwszej połowie lat 80. znajdowała się na drodze do przejęcia przez Dong-A Motor.

Najciekawsze jest jednak to, że samochód ten nie był próbą stworzenia efektownej nowości. Był przykładem bardzo pragmatycznego podejścia: skoro sprawdzona konstrukcja nadal spełnia swoje zadanie, można ją produkować dalej. W świecie współczesnych samochodów, gdzie kolejne generacje pojawiają się w odstępach kilku lat, takie podejście wydaje się niemal egzotyczne.

Keohwa M715 pozostaje więc jednym z najbardziej nieoczywistych rozdziałów historii koreańskich samochodów terenowych. Nie był Korando, choć powstał w tej samej firmie. Nie był już amerykańskim Kaiser Jeepem, choć jego korzenie prowadziły prosto do tamtej konstrukcji. Był wojskowym pickupem z amerykańskim rodowodem, który dostał drugie życie w Korei – i właśnie ta nietypowa podróż przez kontynenty i dekady czyni go znacznie ciekawszym, niż sugerowałaby sama wojskowa sylwetka.